Ημέρα 23η: Μία ακόμα μέρα στην υπέροχη Σαμαρκάνδη

Σήμερα θέλουμε να είμαστε γύρω στις 8:30 στην πλατεία Registan για να προλάβουμε τα μεγάλα πλήθη που βλέπουμε να την επισκέπτονται. Στις 7:30 η ευγενική κυρία του πανδοχείου μας έχει ήδη έτοιμο το πρωϊνό μας, όπως το ζητήσαμε. Είναι από τα πιο χορταστικά και γευστικά πρωϊνά του ταξιδιού μας. Η μέρα δείχνει να είναι ζεστή σήμερα. Στις 8:30 είμαστε έξω από την έκδοση εισιτηρίων. Βγάζουμε τα εισιτήρια και μπαίνουμε στην πλατεία. Μπροστά μας υψώνονται τρία επιβλητικά μεντρεσέ, διακοσμημένα με χιλιάδες μπλε και τιρκουάζ πλακίδια. Τα μεντρεσέ λειτουργούσαν ουσιαστικά σαν πανεπιστήμια της εποχής. Ένα τυπικό μεντρεσέ είχε μια μεγάλη εσωτερική αυλή, αίθουσες διδασκαλίας, μικρά δωμάτια όπου έμεναν οι φοιτητές, τζαμί ή χώρο προσευχής και βιβλιοθήκη. Το παλαιότερο είναι το Ulugh Beg Madrasa, όπου διδάσκονταν επιστήμες όπως η αστρονομία και τα μαθηματικά. Απέναντί του βρίσκεται το Sher-Dor Madrasa, διάσημο για τις παραστάσεις αιλουροειδών στην πρόσοψή του, αλλά και τις προσωπογραφίες, ενώ το Tilya-Kori Madrasa, λειτουργούσε τόσο ως σχολή όσο και ως το κεντρικό τζαμί της πόλης. Μαζί συνθέτουν ένα από τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά σύνολα του ισλαμικού κόσμου. 

Πριν από έξι αιώνες εδώ βρισκόταν η καρδιά μιας από τις σημαντικότερες πόλεις του κόσμου. Από αυτή την πλατεία περνούσαν καθημερινά έμποροι του Δρόμου του Μεταξιού, καραβάνια φορτωμένα με μετάξι και μπαχαρικά, μαθητές που κατευθύνονταν στα μεντρεσέ και απεσταλμένοι από μακρινές αυτοκρατορίες. Το Registan δεν ήταν απλώς μια πλατεία· ήταν το πολιτικό, εμπορικό, πνευματικό και κοινωνικό κέντρο της Σαμαρκάνδης. Η Λίνα που έχει ένα θέμα με τις ευθείες γραμμές βλέπει ότι και τα τρία κτίρια είναι στραβά...Δεν έχει άδικο. Μπαίνουμε σε έναν έναν μεντρεσέ. Τα μικρά δωματιάκια που άλλοτε ήταν κελιά ή άλλοι χώροι είναι πλέον μαγαζάκια που πουλάνε αναμνηστικά. Είναι νωρίς και τα περισσότερα δεν έχουν ανοίξει ακόμα. Οι μαγαζάτορες προσπαθούν να μας κάνουν να τα επισκεφτούμε. Αυτό είναι μάλλον και το μοναδικό πράγμα που δεν μας αρέσει στην πόλη. Σε αντίθεση με όλες τις άλλες πόλεις που επισκεφτήκαμε εδώ οι πωλητές, ταξιτζήδες, εστιάτορες και γενικά όλοι αυτοί που ασχολούντασι με την τουριστική βιομηχανία μας ενοχλούν συνεχώς για να τους επιλέξουμε. Και στην Ελλάδα γίνεται βέβαια αυτό, αλλά είναι κάτι που δεν μας αρέσει.

Η επίσκεψη μας στην πλατεία διαρκεί γύρω στις 2 ώρες. Βγαίνουμε έξω από την πλατεία και πίνουμε ένα δροσιστικό. Μετά από εδώ έχουμε να επισκεφτούμε το τζαμί Bibi-Khanym. Μετά τη νικηφόρα εκστρατεία του στην Ινδία, ο Ταμερλάνος θέλησε να δημιουργήσει το πιο μεγαλοπρεπές τζαμί της αυτοκρατορίας του, ένα έργο που θα συμβόλιζε τη δύναμη και τον πλούτο της Σαμαρκάνδης. Tο τζαμί πήρε το όνομά του από τη σύζυγο του Ταμερλάνου, Bibi Khanym. Ο Ταμερλάνος απαίτησε να ολοκληρωθεί το έργο σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Η βιασύνη στην κατασκευή, σε συνδυασμό με τους συχνούς σεισμούς της περιοχής, προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στατικότητας. Μέσα σε λίγες δεκαετίες άρχισαν να καταρρέουν τμήματα του τζαμιού και στους επόμενους αιώνες υπέστη ακόμη μεγαλύτερες ζημιές. Ευτυχώς πραγματοποιήθηκαν μεγάλες εργασίες αναστήλωσης, κυρίως τον 20ο αιώνα, και έτσι το τζαμί είναι σήμερα επισκέψιμο. Με ταξί πηγαίνουμε γρήγορα εκεί, αφού η ζέστη έχει ήδη ξεκινήσει.

Πληρώνουμε την είσοδο και μπαίνουμε. Το Bibi-Khanym είναι πραγματικά γιγαντιαίο για την εποχή του. Διαβάζουμε ότι η κεντρική πύλη ξεπερνά τα 35 μέτρα σε ύψος, ενώ ο κεντρικός τρούλος τα 40 μέτρα. Σε αρκετά σημεία σημεία βέβαια υπάρχουν ρωγμές και ζημιές που φαίνονται. Στο κέντρο βρίσκεται ένα μεγάλο μαρμάρινο αναλόγιο, πάνω στο οποίο τοποθετούνταν το κοράνι. Οι περισσότεροι επισκέπτες που βλέπουμε να εξερευνούν το τζαμί είναι οι ίδιοι που είδαμε και στο Registan. Μας συμβαίνει πάντα αυτό, να ακολουθούμε δηλαδή την ίδια πορεία με άλλους. Ολοκληρώνουμε την επίσκεψη μας. Ακριβώς δίπλα βρίσκεται το Siab Bazaar. Διαβάζουμε στα γραπτά μας  ότι είναι η πιο ζωντανή και αυθεντική αγορά της πόλης και ιδανικό μέρος για να νιώσεις τον καθημερινό παλμό της. Δυστυχώς πολύ γρήγορα βλέπουμε ότι λειτουργεί περισσότερο ως τουριστική ατραξιόν, παρά ως αυθεντική αγορά, ενώ οι τιμές φαίνονται αρκετά τσιμπημένες. Το μόνο που ακούμε συνεχώς είναι "mister!"...  Ένα κομμάτι του βέβαια λίγο πιο έξω από το κεντρικό δείχνει να έχει περισσότερους ντόπιους πελάτες. 

Αποφασίζουμε να ολοκληρώσουμε την επίσκεψη μας εδώ και να μεταφερθούμε σε ένα άλλο σημείο της πόλης, το οποίο σύμφωνα με τις σημειώσεις μας συγκεντρώνει την πιο μοντέρνα αγορά της πόλης. Παίρνουμε ένα ταξί και φτάνουμε στο Makon Mall, ένα πολυόροφο πολυκατάστημα. Το εξερευνούμε για λίγη ώρα, όμως δεν βλέπουμε κάτι που να μας τραβάει το ενδιαφέρον. Βγαίνουμε από εδώ και αποφασίζουμε, λόγω της ζέστης, να πάμε για φαγητό και μετά για μεσημεριανή ξεκούραση. Μπορούμε να έρθουμε αργά το απόγευμα εδώ. Με το ταξί περνάμε από τον εμπορικό δρόμο που έχουμε σημειωμένο, όμως δεν μας κάνει κάποια μεγάλη εντύπωση. Υπάρχουν αρκετά ακριβά μαγαζιά με ρούχα, αθλητικά, παπούτσια και πολλά άλλα, όμως τίποτα παραπάνω. Ίσως δεν χρειάζεται να επανέλθουμε εδώ. Το ταξί μας πηγαίνει στο Ploven Osh, ένα αρκετά γνωστό εστιατόριο  για τους ντόπιους.Δεν έχει αρκετό κόσμο. Παραγγέλνουμε plov και σάντουιτς με γύρο κοτόπουλο και μοσχάρι. Όλα είναι πεντανόστιμα, ενώ καθώς πλησιάζουμε τις 13:00, την ώρα διαλείμματος για φαγητό, το μαγαζί γεμίζει κόσμο.

Γυρίζουμε στο δωμάτιο μας για ξεκούραση. Μέχρι τις 17:00 ξεκουραζόμαστε. Μετά βγαίνουμε. Δεν έχουμε κάποιο αξιοθέατο να επισκεφτούμε, απλά να βολτάρουμε το απόγευμα μας στην πόλη. Βρίσκουμε ένα καφέ, το οποίο δουλεύει ένας Ιταλός. Πίνουμε ένα καλό εσπρεσάκι και πιάνουμε κουβέντα μαζί του. Έχει μία πολύ μεγάλη οικογενειακή ιστορία που με λίγα λόγια μας διηγείται. Συνεχίζουμε τη βόλτα μας σε περιοχές που είναι έξω από το κέντρο, για να δούμε πιο αυθεντικές εικόνες. Κάπου ακούμε το τραγούδι "Εσένα μόνο" της Καίτης Γαρμπή. Καταλήγουμε τελικά στο Happy Bird Art Gallery, ένα καλαίσθητο μαγαζί, το οποίο στεγάζεται σε ένα παλιό αρχοντικό. Εδώ βρίσκονται και άλλα τέτοια μαγαζάκια τα οποία πουλάνε πιο προσεγμένα αντικείμενα εμπνευσμένα από την τοπική κουλτούρα και τα χρώματα της Κεντρικής Ασίας. Χαζεύουμε καμία ώρα εδώ.

Συνεχίζουμε τη βόλτα μας στον πεζόδρομο Tashkent, όπου αυτήν την ώρα είναι γεμάτος κόσμο που κάνουν την απογευματινή του βόλτα. Ο πεζόδρομος αυτός ξεκινάει από την πλατεία Registan και φτάνει στο Bibi-Khanym. Χαζεύουμε τα παιδάκια που παίζουν, τις κυρίες που κάθονται στα παγκάκια και κουβεντιάζουν, τους ηλικιωμένους που απολαμβάνουν την ώρα αυτή και τις οικογένειες που κάνουν τη βόλτα τους. Πίνουμε ένα δροσιστικό και συνεχίζουμε. Λίγο πριν την πλατεία μας σταματάνε αστυνομικοί και μας ζητούν να συμμετέχουμε σε ένα διαφημιστικό βίντεο για την πόλη. Αρνούμαστε ευγενικά :) Μετά βέβαια σκεφτόμαστε ότι θα είχε πλάκα! Επιστρέφουμε ξανά και για τελευταία φορά στην πλατεία. Ό,τι και να κάνεις στην πόλη αυτή επιστρέφεις πάντα εδώ! Χαζεύουμε για λίγη ώρα, φωτογραφίζουμε και την αποχαιρετούμε. 

Επιστρέφουμε στο πανδοχείο για να συννενοηθούμε για το ταξί που θα πάρουμε αύριο. Δυστυχώς δεν είναι κανένας εδώ. Θα έρθουν αργά το βράδυ. Ξεκουραζόμαστε λίγο στο δωμάτιο μας και αργότερα βγαίνουμε για βραδινό. Λίγο πιο κάτω έχει μία ωραία πιτσαρία, την Dodo Pizza, αφού έχουμε καιρό να φάμε. Από μακριά ακούμε μουσική στη διαπασών. Κάπου κοντά μας γίνεται ένα πάρτι, όμως δεν μπορούμε να το προσδιορίσουμε. Παραγγέλνουμε δύο πίτσες αρκετά χορταστικές και γυρίζουμε στο δωμάτιο μας για να κανονίσουμε για το ταξί. Μετά τις 22:00 έρχεται κόσμος. Μιλάμε με ένα αγόρι και τηλεφωνεί σε ένα φίλο του ταξιτζή. Η τιμή του είναι 130$... Η απόσταση σίγουρα δεν είναι μικρή, είναι 290 χιλιόμετρα, αλλά νωρίτερα είχαμε ρωτήσει στην πλατεία και μας είχαν δώσει τιμή 100$. Ο Κωστής κάνει μία λίγο έντονη κουβέντα μαζί του, διότι όταν είχαμε έρθει, μας είχαν υποσχεθεί ότι θα βρίσκαμε μία καλή λύση για ταξί. Αυτήν την στιγμή είμαστε ξεκρέμαστοι και πρέπει να βρούμε μόνοι μας λύση. Τον ευχαριστούμε για ό,τι έκανε και τον καληνυχτούμε. Ευτυχώς ο τρόπος του Κωστή έπιασε τόπο και μετά από κανένα τέταρτο μας χτυπάει την πόρτα. Βρήκε ταξί με 80$ και θα είναι αύριο εδώ στις 8:00. Τέλεια. Τον ευχαριστούμε πάλι και πέφτουμε για ύπνο. Αύριο έχουμε δρόμο.